FrÚdÚric Lenoir is filosoof en godsdienstwetenschapper die verschillende populaire boeken over godsdienstgeschiedenis op zijn naam heeft staan. In dit boek onderzoekt hij het ontstaan van het idee 'God' in de historie van de mensheid. In twaalf hoofdstukken leidt hij ons door deze fascinerende geschiedenis vanaf het allereerste ontstaan van religie in de prehistorie, via het polythe´sme en monothe´sme, tot het Verlichtingsdenken, het moderne athe´sme en de (hedendaagse) mystiek. De nadruk ligt op het jodendom, het christendom en de islam, maar hij besteedt ook veel aandacht aan oosterse religies. Volgens hem is er een onmiskenbare ontwikkeling richting een steeds persoonlijker beleefd en minder dogmatisch geloof. In een epiloog ontvouwt de christen Lenoir voor het eerst zijn persoonlijke visie aan de hand van zijn eigen levensbeschouwelijke ontwikkeling.

De onderwerpen in God? (inhoudsopgave):

1 Prehistorie en sjamanisme
De eerste sporen van religiositeit
De prehistorische Venusbeeldjes
Rotsschilderingen en sjamanisme
Een door geesten bevolkte wereld
Het heilige
Religie: de primitieve beleving van het heilige rationaliseren en in regels vatten

2 De geboorte van de godinnenů en de goden
De grote neolithische omwenteling
De verering van de Grote Godin
Van godinnen naar mannelijke goden
Het ontstaan van offerrituelen
Mimetisch verlangen en zondebok
Voorouderverering

3 Hebben de joden het monothe´sme uitgevonden?
Hemels en aards koningschap
Hypothesen over de eerste vormen van monothe´sme
Mozes en de HebreeŰn: tussen mythe en geschiedenis
De ballingschap en het schrijven van de Bijbel
Waarom de Bijbel niet letterlijk genomen kan worden
Het geloof tegenover de historische kritiek
Het geweld in het Oude Testament
De totstandkoming van de Bijbel
De Dode Zeerollen
De Bijbel: Gods woord? De meningen lopen uiteen
Het jodendom en het zoroastrisme
De breuk tussen joden en christenen

4 Jezus: God is liefde
Hoe liefde de wet overstijgt
Het conflict tussen Jezus en de hogepriesters
Paulus, de ware stichter van het christendom
Is er historisch bewijs dat Jezus echt heeft bestaan?
Is Jezus geboren in Nazareth of Bethlehem?
De historische betrouwbaarheid van de evangeliŰn
De wonderen van Jezus
De transformatie van de Messiasfiguur
Hoe kunnen we na Auschwitz nog in God geloven?
Het Tweede Vaticaans Concilie: de Kerk doet afstand van de wereldlijke macht
Wie was Jezus?
Theologie van de Godmens
De heilige Drie-eenheid

5 De persoonlijke beleving van het goddelijke
Het spiltijdperk van de mensheid
De zoektocht naar persoonlijk heil en geluk
Toenadering tussen het goddelijke en het menselijke
Goddelijke immanentie en panthe´sme
De ziel
Bloei van de spiritualiteit
Spirituele meesters
Hoe kunnen we een ware meester van een ‘goeroe’ onderscheiden?
Het geloof in een leven na de dood: de Egyptenaren
MesopotamiŰ en het oude jodendom: de ‘nacht’ van de doden
Het laatste oordeel: zoroastrisme en christendom
Het paradijs en de hel bij de andere monothe´stische godsdiensten
De verrijzenis van het lichaam

6 Het onpersoonlijke Absolute van de oosterse filosofieŰn
Van het Vedische India tot de Upanishads
De goden van India
Avatars
Yoga en goeroes
Re´ncarnatie in het hindoe´sme en het boeddhisme
Boeddhisme en onthechting
De ontmoeting tussen het boeddhisme en het christendom
Van de Boeddha naar het boeddhisme
Discussie over vorige levens
De Tibetaanse tulku’s
De goden van het boeddhisme
De beoefening van meditatie
De Chinese filosofieŰn
Confucius
Lao Tzu en het tao´sme
De Chinese volksreligie
De communistische repressie
Het drama van Tibet

7 De God van Mohammed
Mohammed
De openbaring van de Koran
De Koran: geschapen of ongeschapen?
De historisch-kritische methode toegepast op de Koran
De Koran en de Bijbel
Jezus in de Koran
De invloed van externe bronnen
De totstandkoming van de Korantekst
Allah
Het gebed, de hoeksteen van de islamitische religieuze praktijk

8 Geloof en rede: de filosofen, de wetenschap en God
De Griekse filosofen en God
Neergang van de antieke wijsbegeerte en opkomst van de christelijke theologie
Geloof en rede bij joodse en islamitische denkers
Descartes, Leibniz en de ‘bewijzen’ van het godsbestaan
De kwestie van het kwaad
De gok van Pascal
Het de´sme van de Verlichting
God en de wetenschap
Intelligent Design

9 Athe´sme
De eerste athe´stische denkers van de achttiende eeuw
De dood van God
Nietzsche versus Kant
De grondleggers van het moderne athe´sme: Comte, Feuerbach, Marx en Freud
Het darwinisme
Een hemel zonder God
Het antropisch principe
Van Hawkings tot Dawkins: de hedendaagse kritiek
Geloof en twijfel
Als God bestaat, waarom zien we Hem dan niet?

10 Geweld, vrouwenhaat, onderdrukte seksualiteit: is God een fanaticus?
Joods fanatisme
De christenen en de bloedige strijd tegen de ketterijen
Christelijke Jodenhaat
Islamitisch fanatisme
De noodzakelijke scheiding van de politieke en de religieuze macht
Religieuze vrouwenhaat
Onderdrukking van seksualiteit en seksueel genot
Het schandaal van de pedofiele priesters
En als God nu eens een vrouw was?

11 Wanneer God tot het hart spreekt
Het geloof: een bron van beschaving
Het gebed
Houdt God zich bezig met wereldse zaken?
De mystieke kant van het geloof
Universaliteit van de mystieke ervaring
De mystici versus de religieuze instanties

12 Heeft God nog toekomst?
Het godsgeloof in de wereld: de stand van zaken
Het geloof in 2050
Ontwikkeling van de ‘religieuze bricolage’
Terugkeer naar de eigen identiteit
God is niet dood, Hij verandert van gedaante
Van een persoonlijke God naar een onpersoonlijk goddelijk principe
Een God die we innerlijk ervaren
De bemiddelaars: heiligen, gidsen, engelen
Een vrouwelijker God

Epiloog
Over welke God hebben we het?
De schoonheid van de wereld en de geest
Christus en het evangelie
Liefde voor God en de medemens
De persoonlijke God en het onpersoonlijke goddelijke
De gevaren van dogmatisme

Klik hier voor citaten.