Wijsheid of dooddoener?

Een spel over spirituele dooddoeners

“Het is zoals het is.” “Alles gebeurt met een reden.” “We zijn allemaal één.” Zulke zinnen hoor je vaak. Soms troosten ze. Soms slaan ze een gesprek dood.

Wat is een spirituele dooddoener?

Een spirituele dooddoener is een zin met een spirituele klank. Hij legt een gesprek stil, geeft het een andere wending of geeft aan hoe ermee om te gaan. Er kan een echte wijsheid in zitten. Het kan ook schijnwijsheid zijn. Een dooddoener is niet per se fout. Of hij werkt, hangt af van wie hem zegt, wanneer en hoe.

Wordt er met een spiritueel inzicht pijn, een conflict of verantwoordelijkheid ontweken? Dan heet dat spirituele bypassing. Psycholoog John Welwood bedacht die term in 1984. Ik zie er nog een tweede kant aan: met een spiritueel inzicht op een onevenwaardige manier laten zien dat je boven de ander staat. Dat kan bewust of onbewust gebeuren. Ontwijkt iemand zonder spiritueel inzicht, bijvoorbeeld door te snel te reageren? Dan noem ik het psychologische bypassing.

Waarom zou je dit doen?

Een dooddoener is niet altijd fout. Soms is het een vriendelijk signaal dat het mooi geweest is. Dan helpt hij. Soms is hij goed bedoeld, maar komt hij te snel. Soms zet hij de ander klem. Wie dat verschil leert zien, merkt het ook sneller bij zichzelf.

Zo werkt het

Je krijgt 10 korte situaties. Bij elke situatie beantwoord je twee vragen. De eerste vraag is: werkt deze dooddoener hier?

De tweede vraag is: klopt het inzicht zelf? Kijk daarbij naar de zin, los van dit moment. Een echte wijsheid kan op het verkeerde moment toch de ander klemzetten. Dat hoort bij de eerste vraag.

Een tip: kijk bij de eerste vraag niet alleen naar de zin. Kijk naar de situatie. Wie zegt het, wanneer en hoe? Sommige zinnen kom je twee keer tegen, in een andere situatie. Na elk antwoord lees je de uitleg, met een link naar het artikel waar het over gaat. Je kunt het artikel openen en sluiten en weer verder gaan.

Het spel duurt ongeveer vijf minuten.

Start het spel