Wat is de waarde van spiritualiteit? Van functionele rust naar echte leegte en synchroniciteit

Verbondenheid en zingeving

De betekenis en waarde van spiritualiteit variëren van persoon tot persoon. Voor velen biedt spiritualiteit een pad naar zingeving en persoonlijke groei. Het kan mensen helpen zich verbonden te voelen met iets groters dan zichzelf,de natuur, medemensen, of een hogere macht. Dit gevoel van verbondenheid biedt troost in tijden van onzekerheid.

Spirituele praktijken kunnen mensen helpen betekenis en richting te vinden in het leven, innerlijke rust bevorderen en omgaan met stress. Spiritualiteit kan ook een bron van hoop zijn en bijdragen aan persoonlijke groei, het leren kennen en ontwikkelen van jezelf, wat leidt tot een bewuster leven.

Brené Brown beschrijft spiritualiteit als het erkennen en vieren van onze onlosmakelijke verbondenheid met een kracht groter dan onszelf, geworteld in liefde en compassie.

Een vage notie

Veel mensen voelen intuïtief aan dat er meer is dan wat meetbaar is, maar het zoeken naar spirituele betekenis kan een uitdagend proces zijn. In plaats van te zoeken naar onomstotelijk bewijs, kunnen we leren om de paradox van de ongrijpbaarheid van waarheid en waarneming te omarmen. Het is niet nodig om alles te begrijpen; soms is het genoeg om te ervaren zonder te verklaren. En zelfs in de afwezigheid van duidelijkheid, kunnen humor en relativeringsvermogen ons helpen om de lichtheid van ons bestaan te omarmen.

Zelfkennis en zelfrealisatie

Maslow plaatste in zijn hiërarchie van behoeften de behoefte aan zelfverwerkelijking op het hoogste niveau. Slechts weinigen houden zich daarmee bezig, niet in de laatste plaats omdat er zo weinig mee te winnen is. Maar ook: wat is dat "jezelf zijn"? Waarom op zoek gaan naar jezelf, wanneer je jezelf bent door jezelf te verliezen?

We kunnen onszelf leren kennen door authentiek in contact te gaan met anderen en open te staan voor feedback. Tsjwang-tse: "de volmaakte mens gebruikt zijn geest als een spiegel; hij grijpt niets vast; hij weigert niets; hij ontvangt, maar bewaart niet".

Open staan voor synchroniciteit

In een wereld waarin onze agenda wordt volgepland met zinvolle activiteiten wordt ruimte gepland om weer in rust te komen. Die ruimte is functioneel, maar geen spiritualiteit.

Leegte gaat over de ruimte en de rust die niet gezocht wordt om functioneel af te wisselen met activiteit. Leegte gaat over de mogelijkheid alles open te laten en niet al van tevoren te benoemen wat zinvol is. Dan kan er iets komen wat ongepland zin heeft, bijvoorbeeld een ervaring van synchroniciteit,gebeurtenissen waarvan de samenhang opvallend maar niet te verklaren is en de boodschap betekenisvol.

Obstakels voor non-duaal bewustzijn

Peter Fenner beschrijft in Radiant Mind de gebruikelijke psychologische fenomenen die de toegang tot non-duaal bewustzijn hinderen: gehechtheid aan lijden, de behoefte om bezig te zijn, de behoefte om te weten waar we zijn, de behoefte om betekenis te geven aan het leven, angstige projecties koesteren en de neiging om 'iets' te maken van non-duaal bewustzijn.

Wie kent deze fenomenen niet? Het proces van tot inzicht geraken kan zowel kort als lang zijn, simpel als complex, uniek en mysterieus. Niemand heeft een natuurlijke voorsprong. We zijn allemaal evenwaardig in het gaan van dat pad naar ontwaken. We zijn allemaal evenwaardig in het gaan van dat pad.

Loslaten en evenwaardigheid

Spiritueel bewustzijn heeft deze gevolgen: je laat toe dat niet alles valt te begrijpen. De behoefte om gelijk te krijgen verdwijnt. Je doet er vaker het zwijgen toe en blijft vriendelijk, want waarom zou je jouw energie verspillen. Je realiseert je dat niemand hoger of verder is ontwikkeld in spiritueel ontwaakt zijn. Het gaat om nederigheid en evenwaardigheid. Je geeft ruimte en neemt de ruimte die een ander laat niet direct in. Je beseft het nut van jouw ego, maar identificeert je daar niet mee. Je toont jouw kwetsbaarheid, maar wordt niet zwak. Het heeft wel zin om vrijheid te verdedigen door grenzen te kunnen trekken.

Alan Watts schrijft in Word wat je bent: Het idee dat elk leven spiritueel is, is een klap voor de trots van de mens; vanuit spiritueel standpunt plaatst het ons op hetzelfde niveau als stenen, groente, wormen en kevers. In de spirituele wereld bestaat geen beste en slechtste van de klas; hier zijn alle mensen en alle dingen gelijk en wat ze ook doen, brengt ze niet hoger of lager.

Geen toverformule

Een van de bekendere voorbeelden is om de hele dag bij alles 'Het is wat het is' te roepen. Met deze bezwering kun je anderen maar vooral jezelf lang uit de wind houden. Het is een truc. Ja, het klopt, het is wat het is. Maar dat maakt het nog geen toverformule om dat wat je niet zint buiten de deur te houden. Want als álles is wat het is, dan geldt dat ook voor frustratie en jaloezie.

Als je écht wilt weten hoe het leven in elkaar steekt, ga je niks uit de weg. Spiritualiteit is in essentie het toppunt van moed, want het gaat om het vinden van de waarheid, hoe dan ook.

Roos Vonk schrijft in Psychologie Magazine: Met onze westerse behoefte aan beheersing hebben we er een kunstje van gemaakt, een techniek om geluk te bereiken. Maar 'zijn met wat er is' betekent juist ook: zijn met de tegenslag, onrechtvaardigheid en mislukking die óók bij het leven horen. 'Verlichting' zonder dat alles is een spirituele bypass.

Jan Koehoorn schrijft over Advaita: Je kunt er niet lid van worden, je leert er niets bij en je kunt het niet toepassen. Als je merkt dat je advaita van stal haalt op moeilijke momenten in het dagelijks leven, sla je de plank mis. Als je het toe kunt passen, is het geen advaita.

Verbinding en vrijheid

Spiritualiteit verzoent ons met onze imperfectie en helpt doen inzien waarom het leven kwaliteit op verschillende niveaus organiseert. Spiritualiteit verheft het samenleven op een verbindend niveau. Het is geruststellend om te weten dat je transcendentie niet kan of moet willen afdwingen. Het houdt in positief in het leven te staan, zodat je niet overspoeld wordt door moedeloos makende voorvallen.

Osho: "je bent geboren als vrijheid. Vrijheid is de hoogste levenservaring. Er bestaat niets hogers en in vrijheid bloeien vele bloemen".

Nisargadatta: "Whatever effort you make will merely generate more experience, but will not take you beyond. If you expect any benefits from your search, material, mental or spiritual, you have missed the point. Truth gives no advantage. All you get is truth and the freedom from the false".

Tenslotte

Uw jas, Uw masker

'U bestaat,
maar geen stap,
geen beweging,
geen meditatie,
geen gebed
brengt mij dichter tot u.

Maar dan… dan…
… dat zou betekenen…
het enige dat…'.

Warme tranen rollen over mijn wangen.

'U zit op mijn huid!
Nee, u bént mijn huid!
Ik ben uw jas! Uw masker'.

Dat was vannacht.
Nu loop ik op straat
en ik zie
U
als ieder mens verkleed.

Niels Zwakhals

Gedichten van Niels Zwakhals (bol.com)