Balans vinden in je leven: wanneer doen, wanneer laten?

Balans in mezelf

• Extase volgens Ludwig Klages: verbinding met het leven door intuïtie

  Ludwig Klages over extase als bevrijding van rationele beperkingen en directe verbinding met leven en kosmos.

• Wat gevoel je zegt

  Gevoel is geen feit en hoeft ook geen bevel te zijn, maar is in de eerste plaats een signaal dat ons vertelt wat ons raakt en wat ertoe doet, ook wanneer het on

• Wat staat er in de weg?

  Spirituele tradities die heelheid als doel stellen lopen het risico negatieve emoties te behandelen als fouten.

• Stop met jezelf bewijzen: echt zelfvertrouwen groeit uit zelfkennis

  Te bescheiden of juist te zelfverzekerd?

• Verdwalen in zelfreflectie: waarom te veel nadenken verlamt

  Eindeloos bezig met jezelf proberen te ontdekken maar steeds verder van antwoorden?

• Waarom nederige mensen minder vijanden maken en sneller leren

  Uitgeput van constant een image ophouden op social media?

Balans met anderen

• Hoe verbind je zonder grenzen te overschrijden?

  Respectvolle relaties vragen twee dingen tegelijk: grenzen bewaken én betrokkenheid tonen.

• Winnen is verliezen: waarom machtsstrijd relaties kapot maakt

  Een machtsstrijd kent zelden echte winnaars - winst op één punt betekent verlies van vertrouwen.

• Eerlijkheid duurt het langst: onderhandelen met tit-for-tat

  Eerlijk vragen wat je wilt duurt langer, maar je komt verder.

• De mantel der liefde

  De mantel der liefde bedekt vaak niet uit zorgzaamheid, maar uit de wens om schaamte of onrust beperkt te houden, zowel tussen mensen als op maatschappelijke schaal.

• De frustrerende paradox van het anarchisme

  Groepen en relaties die bewust afzien van leiderschap, ontwikkelen juist daardoor een blindheid voor hun eigen machtsdynamiek; het ideaal beschermt zichzelf.

• Stop met alles willen fixen: effectiviteit en verantwoordelijkheid als filter

  Voel je de drang om altijd in te grijpen wanneer je iets ziet?

• Zit je in een machtsstrijd?

  Test: ruzies die steeds terugkomen, wie er ook begint.

Balans in de wereld

• Evenwaardigheid in praktijk: van controle naar zelfredzaamheid

  Hoe blijf je evenwaardig in relaties en samenleving?

• Waar houdt jouw vrijheid op? Wederkerigheid als ethisch kompas

  Zoek je naar ethische principes die culturen overstijgen?

• Omgaan met de paradox van wereldleed

  Weltschmerz is de spanning tussen betrokkenheid en overweldiging, tussen verantwoordelijkheid en onmacht.

• Vernieuwingsdrang en de kunst van selectieve openheid

  De paradox van onbeperkte keuzes in een cultuur van permanente vernieuwing.

Balans in hoe ik leef

• Waarom 'rust roest' een gevaarlijke mythe is

  De mythe 'rust roest' voedt een cultuur van drukte waarin rust als tijdverspilling wordt gezien.

• Iedere levensfase vraagt om een ander motto

  Jongeren verleggen grenzen, ouderen zoeken balans.

• Je gaat het pas zien wanneer je het door hebt

  Waarom waarderen we gewone dingen niet?

• De wijsheid van 'we zullen zien': waarom niet direct oordelen

  De taoïstische boer zegt steeds "we zullen zien": voor- en tegenspoed wisselen elkaar af.

• Leven in het nu of voor later?

  Hoe combineer je mindfulness met ambitie?

• Zinloosheid als vrijheid: zelfgekozen betekenis volgens Camus

  Worstel je met de zinloosheid van het bestaan?

• Marcus Aurelius: de ziel als citadel te midden van chaos

  Overweldigd door chaos in de buitenwereld?

• Doe je te veel of laat je te veel?

  Test: de balans tussen ingrijpen en laten.

Met een animatie

Bij deze artikelen over balans hoort een animatie. Een bewegend beeld laat in een paar tellen zien waar je in woorden een hele alinea voor nodig hebt. Toch is een animatie geen afbeelding van de werkelijkheid. Balans, groei en vrijheid zien er in het echt niet uit als een bewegende figuur.

Zie het beeld als een hulpmiddel. Het laat zien hoe begrippen zich tot elkaar verhouden: wat samengaat, wat elkaar afwisselt en wat steeds terugkomt. Je kunt het vergelijken met een kaart. Een kaart is niet het landschap. Wel helpt ze je om het overzicht te houden. Kijk rustig en lees daarna het artikel. Daar staat wat het beeld niet kan laten zien.

• Waarom alle emancipatiebewegingen elkaar nodig hebben

  Dieren hebben recht op vrijheid Waarom versterken gender, klasse, handicap en dierenrechten elkaar?

Vier begrippen liggen dicht bij elkaar. Via negativa en apofatisch denken zijn twee namen voor hetzelfde: iets ongrijpbaars benaderen door te zeggen wat het niet is. Via negativa is Latijn voor "de weg van de ontkenning". Apofatisch komt van het Griekse apofasis, "weg van de spraak". Neti neti ("niet dit, niet dit") is de hindoeïstische vorm daarvan, gericht op jezelf. Je legt alles af wat je niet bent, tot alleen je ware aard overblijft. Niet-doen gaat niet over denken of spreken, maar over handelen. Je laat bewust iets na of je forceert niets.

De overeenkomst: alle vier werken door weg te laten. Wat je weghaalt, maakt ruimte vrij voor wat overblijft. Het verschil: de eerste drie gaan over kennen (wat is iets?). Niet-doen gaat over handelen (wat doe je?).

• Zeggen wat iets niet is

  Spel: leer apofatisch, katafatisch, neti neti en via negativa in drie korte rondes.

Niet-doen als bewuste keuze

• Niet-doen als ethische keuze: de kunst van bewuste terughoudendheid

  Worstelen met de drang om alles te willen beheersen?

• De waarde van laten: balans vinden tussen doen en rust

  "Wat heb je gedaan dit weekend?" Die vraag stellen we, niet "Hoe was je balans?" We leven in een cultuur waarin alleen doen telt.

• Waarom begrijpen zo weinig mensen de waarde van niet-doen?

  Schuldig bij rusttijd?

• Go with the flow: de kunst van handelen zonder forceren

  Uitgeput van nietsdoen zonder richting?

• De moed om te stoppen: wanneer volharden destructief wordt

  Vasthouden aan een dode relatie of doormodderen in een zinloos project?

• De figuur van een autoritair leider

  Een autoritaire leider als Trump of Wilders activeert iets ouds in ons, een oerinstinct dat sociale media opnieuw tot jungle maken.

Geluk en liefde zonder streven

• Geluk zonder streven

  Veel mensen streven naar geluk, maar dat verlangen creëert juist spanning.

• Gelukkiger door loslaten: wat je niet meer hoeft te doen

  Moe van alle moeite om gelukkig te worden?

• Wie leeft voortdurend in het nu?

  Filosoof Blaise Pascal zag al dat we zelden leven en ons vooral voorbereiden op leven, gevangen in de paradox dat je niet zonder de toekomst kunt en tegelijk nooit ergens anders bent dan nu.

• Stop met streven naar liefde: ze komt waar ruimte is

  Je best doen voor liefde maar het werkt niet?

• Loslaten is moeilijk: omgaan met onveilige hechting en limerence

  Iemand met intense focus op één persoon of moeite met loslaten?

Spirituele ontwikkeling zonder forceren

• Stop jezelf te fixen: waarom de spirituele industrie je misleidt

  Uitgeput van de spirituele zoektocht naar zelfverbetering?

• Je bent al gearriveerd: waarom verlichting geen ervaring is

  Op zoek naar een verlichte staat?

• Acteur én publiek zijn: bevrijding van rolidentificatie

  Gevangen in je identiteit als ouder, werknemer of vriend?

• Je mag er zijn zonder het te weten: ontwikkeling door niet-forceren

  Constant bezig met zelfverbetering maar voelt het als vervreemding?