Glossarium van termen in de wereld van spiritualiteit

Sanskriet term voor de ziel of het zelf. Het correspondeert met de ziel in de westerse filosofie. Atman (het fundamentele geestelijke principe van ieder mens of wezen) is identiek aan de absolute realiteit van het hele universum, het fundamentele kosmische principe: Brahman.
Volgens Advaita Vedanta is alleen Atman als het diepst innerlijke deel in de mens bewust. Geen enkel ander deel van de mens kan voelen, denken, zien of weet hebben van iets.
Atman = Brahman: het fundamentele idee van de Upanishaden waarop Advaita Vedanta is gebaseerd is dat het eigen zelf niet verschillend is van het hoogste Zelf.

Brahman woont als Atman in ons. Tat tvam asi: jij bent Dat. Atman kan niet het object van kennis zijn, omdat het het subject van het kennen, de 'kenner' is.

"energiewiel", knooppunt in de aura van ‘fijnstoffelijke energie' dat samenhangt met lichamelijke, mentale en spirituele functies. Bewustzijnscentrum. In de gangbare leer zijn er zeven chakra's.

1. Muladhara – wortelchakra.
Wil om te leven, zelfbehoud, overleven, gegrondheid, stabiliteit, gevoel van geborgenheid, vermogen om materiële zekerheid te creëren in de stoffelijke wereld.

2. Svadhisthana – sacraal chakra.
Sensualiteit, seksualiteit, vitaliteit, levensvreugde, passie, speelsheid, creativiteit, genezende energie, vloeiendheid van gedrag, voortplanting.

3. Manipura – navelchakra.
Ego-sterkte, energie, wilskracht, ambitie, focus, manifestatievermogen, emotionaliteit, moed voor zelfexpressie, defensiviteit, doorzettingsvermogen.

4. Anahata – hartchakra.
Zelfacceptatie, authenticiteit, vrijheid, onthechtheid, empathie, sympathie, liefde, warmte, tolerantie, vrede, geestelijke gezondheid.

5. Vishuddha – keelchakra.
Zelfexpressie, uitdrukking van waarheid, communicatie, begrip, creativiteit, focus, vastberadenheid.

6. Adjna – Voorhoofdchakra.
Wijsheid, ware kennis, intuïtie, visie, creatieve intelligentie, inzicht in de mechanismen van de schepping. Ons “derde oog”. Inzicht in de wet van karma en de wet van dharma. Adjna betekent letterlijk: totale kennis.

7. Sahasrara – kruinchakra.
Holistisch bewustzijn, kosmische zelfkennis, besef van kosmische eenheid, besef van de uiteindelijke substantie van de hele schepping: zuiver bewustzijn.

‘dat wat niet absoluut is’. (Bron van) de relatieve werkelijkheid die we waarnemen, de wereldse vorm (Sanskriet). Maya bestaat uit drie basiseigenschappen (guna's): harmonie, passie en loomheid (sattva, rajas, tamas). Het brengt de mens in begoocheling waardoor hij zijn hogere natuur vergeet. Het verhindert de mens om zijn ware geluk te vinden. Maya is illusoir omdat het verschillend lijkt te zijn van (Saguna) Brahman, maar dat is het niet.

Katinka Hesselink:
samenvattend heeft de leerstelling van Maya
(1) kosmologische betekenis als de scheppende kracht die het heelal manifesteert,
(2) ontologische betekenis doordat zij de niet-permanente natuur aangeeft van het gemanifesteerde heelal en zijn afhankelijkheid van een dieper niveau van Realiteit,
(3) epistemologische betekenis door ons te waarschuwen dat wij niet aan de hand van {onze} waarnemingen van de wereld voetstoots kunnen aannemen dat de wereld ook echt zo in elkaar zit, zelfs niet vanuit een pragmatisch gezichtspunt,
(4) psychologische betekenis als een verklaring voor begoochelingen, inclusief hypnotisch of telepathisch geïnduceerde begoochelingen,
(5) axiologische betekenis die aangeeft dat de objecten van onze perceptuele wereld geen intrinsieke waarde hebben, daarbij hun praktische waarde voor ons in het juiste perspectief zettend,
(6) etymologische betekenis die ons de afleiding en achtergrond toont van het woord 'moeder' en zelfs waarom moederdag in mei gevierd wordt, en
(7) theologische betekenis die de relatie laat zien tussen Hindoeïstische, Boeddhistische, Griekse, Romeinse en Christelijke mythologie.

"Panca" betekent vijf en "sila" betekent ethische discipline of morele voorschriften. De vijf voorschriften zijn de volgende.

1. Onthoud je van het doden van levende wezens.
2. Onthoud je van het nemen van wat niet gegeven is (d.w.z. stelen).
3. Onthoud je van seksueel wangedrag en ongepast gedrag.
4. Onthoud je van het vertellen van leugens.
5. Onthoud je van het gebruik van verdovende middelen en alcohol.

de zes paramita's zijn zes deugden of praktijken die in het Mahayana-boeddhisme worden benadrukt als essentieel voor spirituele vooruitgang en om uiteindelijk verlichting te bereiken.

1. Dana Paramita - De deugd van vrijgevigheid of het geven van aalmoezen aan anderen.
2. Sila Paramita - De deugd van ethiek of morele discipline, waaronder het volgen van de vijf voorschriften en andere ethische principes.
3. Kshanti Paramita - De deugd van geduld en verdraagzaamheid.
4. Virya Paramita - De deugd van energie, inspanning of toewijding.
5. Dhyana Paramita - De deugd van meditatie of contemplatie, waarbij men zich richt op de ontwikkeling van concentratie en mentale helderheid.
6. Prajna Paramita - De deugd van wijsheid of inzicht in de ware aard van de werkelijkheid, het begrijpen van de leegte van alle fenomenen en het begrijpen van de onderlinge afhankelijkheid van alle dingen.